Ethan Kelly, một người Úc ở Hà Nội, đã nhập 6 tấn cherry ở Úc về Việt Nam. Nhưng nghị định 46 vừa rồi đã khiến nhiều doanh nghiệp và doanh nhân bị sốc. Khi được triển khai quá nhanh, họ đã không phản ứng kịp. Kết quả là lô cherry của Ethan đã bị kẹt trong kho hơn 3 ngày với chi phí kho bãi là 75 triệu/ngày. Đây là cú sốc đầu tiên của anh ấy.
Ethan Kelly, hay “Thằng Úc Việt” là một YouTuber người Úc nói tiếng Việt nổi tiếng trên mạng trong thời gian gần đây. Với hơn 1 triệu người theo dõi trên nền tảng YouTube và Facebook, anh ấy là một ngôi sao nhỏ.
Sinh ra và lớn lên tại Úc, nhưng cơ duyên đã lôi kéo anh tới Việt Nam. Để rồi từ đó học tiếng Việt. Khi coi kênh của anh, bạn sẽ bất ngờ với trình độ tiếng Việt của anh ấy. Không chỉ phát âm không lỗi, anh ấy cùng sử dụng nhiều từ ngữ chỉ người bản xứ mới hiểu.
Vào cuối năm 2025, Ethan thông báo là đã chán Úc và muốn đến Việt Nam sinh sống. Trong các clip đăng trên mạng, anh ấy đã “Không hiểu vì sao nhiều người Việt Nam lại chê Việt Nam.”
Nói là làm. Vào cuối tháng 1/2026, Ethan đã chuyển hết đến Hà Nội sinh sống. Kế hoạch là thương mại hóa tệp theo dõi hơn một triệu người của mình bằng cách bán khóa học và bán hàng. Một trong những dự án là xuất nhập khẩu trái cây và nông sản. Mang hàng Úc về Việt Nam và xuất hàng Việt Nam đi Úc.
Anh tâm sự như sau trên trang Facebook Ethan Kelly của mình:
CHẮC ĐÂY LÀ CŨ NGÃ ĐAU NHẤT CỦA TÔI TRONG NĂM 2026… Chỉ vừa đầu tháng 1, tôi đặt chân tới Việt Nam và lựa chọn đây chính là ngôi nhà thứ 2 của mình. Hành lý lớn nhất mà tôi mang theo có lẽ là khát vọng khởi nghiệp trong lĩnh vực xuất nhập khẩu trái cây Úc – Việt (Mang đồ chất lượng nhất từ Úc đến cho người Việt và mang đồ sạch từ nông dân Việt đến cho bạn bè Úc) Từ đó cho đến bây giờ đã tròn 1 tháng, tôi đã nhập khẩu về Việt Nam được một vài lô hàng. Thấy được cũng có một chút khó khăn và cũng nhận ra được rất nhiều cơ hội tại dải đất hình chữ S này. Sắp tới là Tết rồi và tôi nhận ra đây chính là “cơ hội có một” nên quyết định: “CHƠI LỚN MỘT LẦN” Tôi quyết định nhập khẩu gần 6 Tấn Cherry loại cao cấp nhất của Úc (Tasmania). Sau khi đặt hàng từ chủ vườn Cherry, tôi đã thúc giục họ đóng hộp, vận chuyển, làm giấy tờ,… Tất cả công đoạn từ vườn sang đến Việt Nam chỉ mất 2 ngày. Nhưng bất ngờ ập đến với tôi… “TOÀN BỘ CHERRY CỦA TÔI BỊ GIỮ LẠI HẢI QUAN VIỆT NAM” Không phải vì vấn đề chất lượng sản phẩm, không phải vì vấn đề giấy tờ thông quan,… Chỉ là do Nghị Định Mới của Chính Phủ Việt Nam về an toàn thực phẩm. Nguyên nhân chính xuất phát từ sự thay đổi căn bản trong quy định. Theo Khoản 2, Điều 4 Nghị định 15/2018/NĐ-CP trước đây: “Sản phẩm, nguyên liệu sản xuất, nhập khẩu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ cho việc sản xuất nội bộ của tổ chức, cá nhân không tiêu thụ tại thị trường trong nước được miễn thực hiện thủ tục tự công bố sản phẩm.” Tuy nhiên, Nghị định 46/2026/NĐ-CP đã bỏ quy định miễn kiểm tra an toàn thực phẩm đối với nhóm nguyên liệu này, tạo ra bế tắc pháp lý nghiêm trọng. Đã 4 ngày trôi qua kể từ khi hàng của tôi bị giữ lại… Cứ một ngày trôi qua, tôi cùng công ty lại bị trừ ~75,000,000 VND để duy trì hàng hóa trong kho lạnh, đảm bảo chất lượng tốt nhất khi đến được tay khách hàng. 12 Hiệp hội đã kiến nghị Chính phủ tháo gỡ khó khăn từ Nghị định 46, tôi vẫn đang từng giờ mong chờ kết quả tốt nhất ! Dù đang rất khó khăn nhưng tôi vẫn giữ vững một tâm trạng tốt (dù đã mất ngủ 2 đêm) bởi khó khăn hay thất bại là cơ hội tốt nhất dẫn đến thành công. Mong một ngày nào đó có thể có được một chỗ đứng trong ngành xuất nhập khẩu Úc – Việt, Mang đồ chất lượng nhất từ Úc đến cho người Việt và mang đồ sạch từ nông dân Việt đến cho bạn bè Úc. Tôi đang cầu nguyện cho gia đình tôi và hàng nghìn gia đình khác mà đang dính cái này:(
Theo lời kể:
- Anh ấy đã nhập 6 tấn cherry.
- Mỗi ký cherry có giá là 14 AUD tương đương 250,000 VND. 6 tấn là tương đương 84,000 AUD hoặc 1,5 tỷ VND.
- Biên lợi nhuận gấp đôi. Giá bán là 3 tỷ VND.
Lô hàng của Kelly đang bị kẹt 4 ngày, mỗi ngày tốn 75 triệu đồng, tổng cộng là 300 triệu VND.
Vào ngày 5/2/2026, nhà nước đã có thông báo tạm hoãn nghị định 46 cho đến tháng 4. Lô hàng của Ethan đã được thông quan và được phân phối đến người mua. Anh ấy vẫn có thể kiếm lời, nhưng ít hơn, vì chi phí kho bãi đã lấy đi vài trăm triệu đồng.
Nghị định 46 là gì?
Về cơ bản, nghị định 46 yêu cầu phải kiểm tra và xét nghiệm từng lô hàng, quy trình kéo dài từ 3 đến 15 ngày, nó khiến nhiều người bị sốc, bởi vì nghị định được thông báo và có hiệu lực ngay lập tức vào ngày 26/1/2026.
Trước đây, theo Nghị định 15, khi doanh nghiệp nhập hàng vào Việt Nam, cơ quan chức năng chủ yếu kiểm tra hồ sơ, giấy tờ liên quan đến an toàn thực phẩm. Nếu đầy đủ và hợp lệ thì hàng sẽ được thông quan.
Nói đơn giản: Có giấy tờ thì hải quan cho nhập, không cần kiểm tra từng lô.
Nhưng với Nghị định 46, quy định đã thay đổi bất chợt. Khi hàng nhập về, mỗi lô sẽ được lấy mẫu kiểm tra, xét nghiệm. Chỉ sau khi có kết quả thì hàng mới được phép thông qua.
Vấn đề ở đây là nghị định được ban hành và thực thi ngay lập tức, gần như không có cho doanh nghiệp thời gian để thích nghi.
Hệ quả là rất nhiều lô hàng bị “giam” ở khu vực cửa khẩu, nằm chờ xét duyệt. Trong khi đó, chi phí kho bãi, nhân công, và bảo quản vẫn bị tính mỗi ngày.
Vì sao Nhà nước lại làm như vậy?
Nếu nhìn công bằng, mục tiêu của chính sách là tốt. Thời gian qua, tình trạng buôn lậu, hàng giả, thực phẩm bẩn, thịt bệnh bị tuồn vào Việt Nam quá nhiều. Việc kiểm soát bằng giấy tờ không còn hiệu quả.
Theo chính sách, có thể hiểu rằng Nhà nước đã chọn cách đánh một đòn mạnh và bất ngờ để:
- Những người làm hàng giả không kịp xoay trở.
- Truy quét nhanh, mạnh, không cho gian thương có thời gian đối phó.
Về lý thuyết, cách làm này có lý. Nhưng mặt trái là nó không cho doanh nghiệp thời gian để thích nghi để rồi dẫn đến chi phí gia tăng.
Thực tế cho thấy, đa số doanh nghiệp xuất nhập khẩu đều làm ăn đàng hoàng. Họ tuân thủ pháp luật, chuẩn bị vốn, ký hợp đồng, và lên kế hoạch vận chuyển từ trước.
Một bài học đáng nhớ cho Ethan Kelly
Mình biết, nhiều người không thích anh này. Cho rằng anh làm màu, nịnh bợ, và chỉ diễn trên mạng. Nhưng theo quan sát và phân tích cá nhân, mình tin rằng anh ấy là người tử tế và làm ăn đàng hoàng. Anh ấy không bán hàng giả và luôn tuân thủ pháp luật. Điều đó rất đáng trân trọng.
Từ từ, anh ấy nhận ra rằng, nổi tiếng không đồng nghĩa với tài năng. Anh ấy bị cuốn hút bởi sự nổi tiếng. Ở Úc anh ấy là một người bình thường, một nobody. Nhưng ở Việt Nam, anh ấy là một ngôi sao, một somebody.
Người ta cảm thấy phấn khích khi thấy một anh chàng người Úc mắt xanh, tóc vàng, nói tiếng Việt lưu loát. Suy cho cùng, tiếng Việt là một ngôn ngữ khó, và số lượng người phương Tây nói tiếng Việt không nhiều. Cho nên, việc anh Ethan Kelly trở nên nổi tiếng là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên, việc bạn nổi tiếng trên mạng xã hội, không có nghĩa là bạn phù hợp để kinh doanh, bởi vì đây là 2 mảng khác nhau.
Môi trường kinh doanh ở Úc và Việt Nam rất khác nhau. Nhất là về pháp lý, thủ tục hành chính, và những quy luật ngầm. Khi bạn nhìn từ bên ngoài, bạn sẽ không thấy. Chỉ khi nào bạn sống, bạn mới thật sự hiểu.
Có rất nhiều luật quy định, và nghị định chồng chéo. Một doanh nhân không chỉ cần tính toán lời lỗ, mà còn phải thích nghi theo tình huống.
Đây là tiêu đề trên Báo Chính Phủ: “Thủ tướng: Cương quyết cắt bỏ các thủ tục rườm rà, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp”.
Không phải tự nhiên mà nhiều doanh nhân và doanh nghiệp phàn nàn về thủ tục rườm rà, và số lượng quy định không cần thiết, nghị định 46 vừa rồi là một ví dụ.
Kết luận: Làm youtube và kinh doanh hoàn toàn khác nhau
Khi bài viết này xuất bản, thì nghị định 46 đã được dừng lại. Mình mong rằng, đây chỉ là một cú sốc cần thiết để làm sạch thị trường. Sau đó chính sách sẽ được điều chỉnh hợp lý hơn và người làm ăn chân chính không bị tổn thương thêm.
Việt Nam muốn trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thì rất cần những người như Ethan Kelly để làm cầu nối về văn hóa, vốn, và thị trường.
Luật pháp nếu chỉ nói theo giấy thì rất khô khan. Nhưng khi có người nổi tiếng như “Thằng Úc Việt”, nó trở nên lôi cuốn hơn.
Ban Biên Tập, TNN Journal, 06/2/2026